De ontwikkeling van glas


Men neemt aan dat glas zo oud is als de aarde zelf. Ofschoon geen duidelijk beeld bestaat over wanneer de mens glas ging gebruiken weet men dat in de periode tot 1500 jaar voor Christus glasparels werden bewerkt tot kralen en kleine ornamenten. Die glasparels waren waarschijnlijk bij toeval ontstaan door verhitting van kwartskorrels in het zand.

 

Kort voor onze jaartelling kon men reeds doorzichtig glas maken. In die tijd werd in Syrië de blaaspijp uitgevonden waarmee het mogelijk werd vlakglas te produceren. Met de blaaspijp werd een cilinderachtige vorm geblazen die in de lengte werd open gesneden en -na weer verhit te zijn- op een vuurvaste plaat werd uitgerold. Het op deze manier vervaardigd vlakglas had een ruwe en onregelmatige oppervlakte. Bovendien konden slechts ruitjes van geringe afmetingen worden gemaakt. Het procédé van het blazen van cilinders werd pas in het begin van deze eeuw vervangen door een methode waarbij vloeibaar glas werd "getrokken" tot vlakglas. De Belg Emile Fourcault, naar wie de methode werd genoemd, deed baanbrekend werk in de verdere mechanisatie. Bij de Fourcault methode werd een soort balk van vuurvaste steen- die in het midden was voorzien van een spleet- in de vloeibare glasmassa gedompeld. Vervolgens liet men in de spleet een ijzeren staaf zakken, de zgn. débiteuse, waaraan het vloeibare glas zich vasthechtte. Bij het omhoogtrekken van de staaf ontstond een eindeloze glasband die in een verticaal staande koelschacht, tussen asbest beklede rollen zijn vaste vorm verkreeg. Het aldus verkregen glas toonde echter duidelijk zichtbare trekgolven, veroorzaakt door de trekspanning.


Vanaf de zestiger jaren wordt glas overwegend volgens het zogenaamde "float-procédé" geproduceerd. Hiermee wordt glas geproduceerd met buitengewoon goede optische eigenschappen. Floatglas wordt als basis gebruikt voor de vele soorten glaseenheden die momenteel beschikbaar zijn.
Glas wordt in hoofdzaak gebruikt als ruit om doorheen te kijken. Daarnaast worden glaseenheden meer en meer gebruikt voor bescherming en beveiliging. Zo wordt glas effectief ingezet als isolatie-eenheid tegen koude en warmte, voor bestrijding van geluidshinder, voor beveiliging tegen inbraak en agressie en voor bescherming tegen brand, explosies en X-stralen.